Na czym polega sedacja wziewna w stomatologii?

Podczas sedacji wziewnej w stomatologii pacjent oddycha przez maseczkę nosową mieszaniną tlenu i podtlenku azotu, nazywanego gazem rozweselającym. Substancja łagodzi lęk, obniża napięcie i osłabia reakcję na nieprzyjemne bodźce. Człowiek zachowuje jednak przytomność, nie śpi, samodzielnie oddycha oraz słyszy lekarza, dlatego może reagować na polecenia. Rozmowa jest możliwa, o ile nie zakłóca zabiegu wykonywanego w jamie ustnej. Zdarza się natomiast, że reakcje pacjenta są spowolnione. Sedację można zastosować również podczas profilaktyki, np. fluoryzacji lub usuwania kamienia nazębnego, jeśli silny lęk albo nasilony odruch wymiotny utrudniają wykonanie zabiegu.

Czym sedacja różni się od znieczulenia i narkozy?

O ile sedacja działa przede wszystkim rozluźniająco, tak aby pacjent mógł się zrelaksować, o tyle nie prowadzi do zniesienia odczuwania bólu, np. podczas zabiegu chirurgicznego. Wówczas dentysta stosuje znieczulenie miejscowe. Polega ono na podaniu leku w okolicę leczonego zęba, aby czasowo zablokować przewodzenie bodźców bólowych. Pacjent zachowuje przytomność, ale nie odczuwa bólu w znieczulonym obszarze. W niektórych przypadkach potrzebna jest narkoza, np. gdy zakres leczenia zębów jest rozległy albo silny lęk i brak współpracy uniemożliwiają bezpieczne wykonanie zabiegu. Znieczulenie ogólne polega na podaniu leków dożylnie lub wziewnie, wskutek czego pacjent traci świadomość. Narkozę prowadzi anestezjolog, który kontroluje oddychanie i pozostałe funkcje życiowe.

Kiedy stosuje się sedację stomatologiczną u dzieci i dorosłych?

W stomatologii dziecięcej sedacja pomaga wtedy, gdy lęk przed wizytą, dźwięk narzędzi lub wcześniejsze trudne doświadczenia utrudniają współpracę z dentystą. Mały pacjent musi zaakceptować maseczkę i umieć swobodnie oddychać przez nos, gdy lekarz wykonuje zabieg w jamie ustnej. Metody nie stosuje się podczas kataru ani u dzieci, które nie rozumieją jeszcze prostych poleceń lub nie potrafią ich wykonać. Dorośli korzystają z sedacji m.in. z powodu dentofobii lub nasilonego odruchu wymiotnego.

Jakie zabiegi stomatologiczne można wykonać w sedacji?

W sedacji można przeprowadzić leczenie próchnicy zębów, które obejmuje oczyszczenie ubytku i założenie wypełnienia. Metodę stosuje się również podczas endodoncji, jeżeli silny lęk lub nasilony odruch wymiotny utrudniają wykonanie zabiegu. Kolejny zakres obejmuje odbudowę uszkodzonych zębów, wybrane zabiegi stomatologii estetycznej oraz poszczególne etapy leczenia protetycznego i implantologicznego. W chirurgii sedacja może towarzyszyć ekstrakcji zęba mlecznego lub stałego, usuwaniu korzeni oraz zębów zatrzymanych, w tym ósemek. Stosuje się ją również podczas zabiegów przygotowujących jamę ustną do wykonania protezy.

Jak przebiega leczenie zębów w sedacji?

Najpierw zespół zakłada niewielką maseczkę na nos i rozpoczyna podawanie tlenu. Następnie dentysta wprowadza podtlenek azotu oraz obserwuje reakcję pacjenta, aby uzyskać właściwy poziom odprężenia. Przez cały czas osoba na fotelu oddycha samodzielnie, odpowiada na pytania i sygnalizuje swoje odczucia. Po osiągnięciu oczekiwanego efektu lekarz rozpoczyna leczenie zębów w sedacji, a w razie potrzeby podaje znieczulenie miejscowe. Po zakończeniu zabiegu stomatolog odcina dopływ podtlenku azotu i przez krótki czas podaje tlen. Zespół sprawdza samopoczucie pacjenta przed opuszczeniem przez niego gabinetu.

Czy sedacja u dentysty jest bezpieczna i jak wygląda konsultacja?

Sedacja wziewna należy do bezpiecznych metod uspokajania pacjenta podczas leczenia stomatologicznego, o ile poprzedza ją prawidłowa kwalifikacja, a gaz podaje przeszkolony personel. Stężenie gazu można dostosować do reakcji pacjenta, a działanie substancji szybko ustępuje po zakończeniu podawania. Podczas konsultacji poprzedzającej leczenie uzębienia w sedacji lekarz pyta o choroby, przyjmowane leki, alergie, wcześniejsze reakcje na środki medyczne i aktualne infekcje. Sprawdza on również drożność nosa oraz zdolność do współpracy, ponieważ katar lub niedrożność dróg oddechowych utrudniają wdychanie mieszaniny przez maseczkę. Następnie przedstawia się przebieg sedacji, możliwe działania niepożądane, przygotowanie do zabiegu i zalecenia po wizycie. W przypadku dziecka w kwalifikacji uczestniczy rodzic albo opiekun prawny, który wyraża zgodę na leczenie.

Profesjonalny gabinet stomatologiczny odpowiada na potrzeby pacjentów i tworzy warunki sprzyjające leczeniu. Jednym ze sposobów ograniczania lęku i stresu jest sedacja wziewna, którą można stosować u dzieci i dorosłych. Jeśli zabieg może powodować ból, dentysta uzupełnia ją znieczuleniem miejscowym.